Geen of niet volledig herinneringen hebben van situaties gebeurt regelmatig. Dit hoeft geen vergeetachtigheid of fysiek probleem te zijn. Het kan ook de natuurlijke beschermreactie zijn van je automatische beveiligingssysteem. Dit wordt het black out mechanisme genoemd van je onderbewuste. Het wordt geactiveerd bij controleverlies.

In dit blog leg ik je uit hoe dit black out mechanisme werkt en hoe dit jou blijft triggeren als je de stress niet goed verwerkt.

Gedurende controleverlies blokkeert de normale opslag van herinneringen

Een paar jaar terug ben ik in het bos met mijn mountainbike over de kop gegaan. Het begon al te schemeren en plotseling ging ik over de kop. Ik herinner mij nog dat ik voelde dat mijn zadel omhoog ging. Het volgende dat ik mij herinner is dat ik met mijn gezicht plat op de grond terecht gekomen was. Hoe ik verder over de kop ging en ten val kwam, kan ik mij niet herinneren. Mijn hersenen hebben dit niet opgeslagen door het black out mechanisme.

Mijn lichaam signaleerde het controleverlies en mijn automatische beveiligingssysteem nam het over. Gedurende een black out blokkeert de normale opslag van herinneringen. Wat ik zag, hoorde, rook en voelde werd niet samengevoegd tot een herinnering. Mijn beveiligingssysteem deed dit om mij te beschermen tegen het heftigste controleverlies door in een toestand van niet-voelen en niet-herinneren te komen.

Voor mij was dit enkele seconden dat ik kwijt ben aan herinnering. Bij nog veel heftiger controleverlies (trauma) kan het zijn dat je meerdere minuten of zelfs uren geen herinneringen opslaat. Het black out stressmechanisme stelt je zo in staat om de meest gruwelijke situaties te overleven. Je blijft psychisch ‘heel’ doordat je van het meest pijnlijke geen herinnering hebt.

Het controleverlies blijft triggeren zolang de stress niet verwerkt is

Toen ik later op een mountainbike track aan fietsen was merkte ik dat ik mij heel angstig voelde. Ik had de neiging om mijn remmen in te drukken, ik voelde mijn maag verkrampen en mijn ogen waren gefixeerd op boomwortels.

Hoewel ik geen herinnering had opgeslagen, waren de zintuigelijk signalen tijdens de blackout wel gehecht aan mijn angstcentrum (de amygdala). Dus toen ik het bos weer zag en rook, de bosgeluiden hoorde, mijn mountainbike onder mij voelde en de boomwortels zag, wilde mijn automatische beveiligingssysteem mij beschermen tegen nieuw controleverlies. Ik werd getriggerd op dit ’trauma’ en angst was mijn verdedigingsmechanisme.

Zo wil je onderbewuste je dus beschermen tegen eerder controleverlies. Het eerdere controleverlies noemen we ook wel triggers.

In de verdediging, terwijl je er niet voor kiest

Triggers kun je je dus niet altijd (geheel) herinneren. Maar aan je amygdala zijn wel de zintuigelijke signalen gekleefd die je ervoer tijdens het controleverlies. Zodra je hierop getriggerd bent, zie je jouw werkelijkheid vanuit een ‘defensiebril’.

Doordat je lichaam in alarm is ben je ervan overtuigd dat er gevaar is. Je moet je dus verdedigen of in veiligheid stellen.

Angst zorgde ervoor dat ik uit de gevaarlijke situatie weg wilde gaan. Dat is dus de vluchtreactie. Maar in andere situaties kan een trigger ervoor zorgen dat jezelf gaat verdedigen door aan te vallen. Je gaat dan in de vechtreactie. En in andere situaties kun je gaan bevriezen.

 

De trigger opsporen en de stress verwerken

Wellicht zeg je nu wel mooie boel! Ik weet niet wat de trigger is, maar ik word dus wel angstig, val anderen aan of val stil.

Dit is inderdaad wat veel gebeurt. Grotere trauma’s herinner je je doorgaans wel. Uit onderzoek blijkt echter dat juist de meeste stress, psychisch lijden en lichamelijke spanningsklachten ontstaan door wat je meegemaakt hebt aan controleverlies in je (vroegste) jeugd en je verdere leven. Dit geeft vecht-, vlucht- en bevriesreacties, die bij mensen heftige emoties als angst, woede, verdriet, wanhoop en automatische stresspatronen geven.

Het goede nieuws is dat het wel mogelijk is om deze triggers op te sporen en de stress alsnog te verwerken. In mijn begeleidingstrajecten help ik mensen hiermee. Doorgaans binnen enkele minuten kun je zo’n trigger opsporen door middel van spiertesten en vervolgens de stress van de trigger verwerken. Zo komen de opgeslagen zintuigelijke stresssignalen weer los van de amygdala. Ze worden vervolgens neutraal opgeslagen in je brein. Daarna kun je rustig blijven bij deze triggers en hier niet meer automatisch op reageren.

Mijn angst in het bos was voor mij natuurlijk gemakkelijk te verbinden aan het over de kop slaan. De stress van de val heb ik alsnog verwerkt, toen ik merkte dat ik angstig was. Nu kan ik weer in het bos rijden en boomwortels zien zonder angstig te worden. Ik kan weer genieten van lekker in het bos te fietsen 🙂

Gratis en vrijblijvend jouw klachten bespreken

Heb jij ook last van triggers, die ongewenste emoties of reacties geven? Wil je deze triggers tot rust wilt brengen?

In een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek kunnen we bespreken waar je tegenaan loopt en hoe ik je daarmee zou kunnen begeleiden.

Op deze pagina kun je een afspraak hiervoor inplannen. Op korte termijn heb ik hier ruimte voor.

 

Else Diependaal is Professionele LIVE THE CONNECTION® Coach en
PSYCH-K® Gezondheid & Welzijns Facilitator

Ze is gespecialiseerd in onderbewuste programmeringen veranderen.
Zo kun jij op snelle en effectieve wijze je stressniveau verminderen en de mindset ontwikkelen waarmee jij het leven creëert dat jij wilt!

Else is als Psycho-Sociaal Therapeut aangesloten bij de beroepsvereniging LVPW en bij het kwaliteitsregister voor complementaire zorg RBCZ. Veel zorgverzekeringen vergoeden daarom gedeeltelijk haar sessies uit de aanvullende zorgverzekering.