Onder angst- en paniekklachten speelt controleverlies
Angst- en paniekklachten zijn heel heftig om te ervaren als die je leven gaan beheersen. Een specifieke angst (voor iets, om iets doen of dat er iets gebeurt) is vaak nog hanteerbaar. Dan kun je ook iets doen om het te vermijden. Dit geeft een soort controle. Maar als de angst meer chronisch is of je kunt de angst niet vermijden, dan ben je aan de angst overgeleverd.
Zelf heb ik vroeger regelmatig angsten en soms paniek gevoeld. Nog steeds overkomt mij dit soms als ik uit mijn comfortzone ga. Heel blij ben ik dan dat ik tegenwoordig weet hoe de angst ontstaat. Maar nog belangrijker is, dat ik dan de tools heb om de angst tot rust te brengen.
In dit blog leg ik je uit hoe angst- en paniekklachten ontstaan. Tevens licht ik mijn werkwijze toe hoe ik je begeleid en train bij angst- en paniek. Zo krijg je weer grip op je angst- en paniek.
Controleverlies onder angst- en paniekklachten
Voor meer dan 95% worden je gevoel, gedachten en reacties aangestuurd door je onderbewuste. Dit automatische systeem is er volledig op gericht om jou in veiligheid te houden. Als je zintuigelijke prikkels (zien, horen, voelen) waarneemt, die mogelijk jou in gevaar brengen, dan komt er een automatische reactie op gang om jou te beschermen. Zo is angst de vluchtreactie om jou in veiligheid te brengen. Ook kun je dan een vecht- of bevriesreactie gaan ervaren.
Tevens komt de stressreactie op gang als je eerder heftig controleverlies hebt ervaren. Dan kleven er nog zintuigelijke prikkels aan je amygdala (je angstcentrum) van het eerdere controleverlies. Deze zintuigelijke prikkels zijn daaraan geplakt om jou te beschermen. Dus zodra je zintuigelijke prikkels waarneemt die overeenkomen met de zintuigelijke prikkels van het eerdere controleverlies, dan wordt weer je stressresponse geactiveerd. Het eerdere controleverlies wordt ook wel trauma genoemd. Eerder controleverlies zit dus onder angst- en paniekklachten.
Je hoeft echter geen herinnering te hebben aan dit eerdere controleverlies. Ook ervaringen uit je jeugd kunnen deze reactie geven. Dit begint al gedurende je groei in de baarmoeder, als baby, dreumes en peuter. De meeste mensen hebben daar geen herinneringen aan. Bij heftig controleverlies zorgt ook een mechanisme in je hersenen ervoor, dat je een herinnering aan het controleverlies niet altijd opslaat. Dus je hebt wel een trauma, maar geen herinnering hiervan. Meer leg ik hierover uit in dit blog.
Trauma’s als ongelukken, fysieke mishandeling, gepest worden op school of werk, incest en geslagen worden als kind hebben veel impact op angstklachten. Maar ook ontstaan er angsten door een emotioneel afwezige ouder.
Een emotioneel onbeschikbare ouder geeft angsten
Zelf heb ik een moeder gehad die het zwaar vond om voor 2 jonge kinderen te zorgen. Ze was een onzekere moeder. Van het volledig thuis zijn met haar kinderen werd ze depressief. Pas leuk begon ze ons als kinderen te vinden toen we begonnen met praten. Ze vond het dus moeilijk om op mijn kind-behoeften af te stemmen, toen ik haar dit nog niet kon vertellen. Dit heeft mij veel controleverlies gegeven.
Mijn reactie daarop was, dat ik mij angstig aan haar aanpaste. Mijn oudere zuster had echter meer een vechtreactie hierop ontwikkeld. Ze had geregeld boze (huil)buien. Vooral bij mijn vader riep dit boosheid op. Dit heeft mij ook controleverlies gegeven. Mijn angstreactie hierop is geweest dat ik deze boosheid moest voorkomen. Later in mijn leven bleef ik daardoor ook pleasen om boosheid bij anderen te voorkomen. Grenzen stellen vond ik erg moeilijk.
In mijn praktijk zie ik veel cliënten die iets soortgelijks hebben meegemaakt. Als je ouder(s) emotioneel onbeschikbaar was (waren), geeft dit een minder stabiel stressresponse systeem (je zenuwstelsel). Er zijn dan meer triggers in je vroege jeugd aan je amygdala geplakt. In mijn geval gaf het dus angstpatronen als pleasen om niet verlaten te worden (verlatingsangst), angst voor afwijzing, angst het alleen niet te redden en angst voor boosheid van de ander. Afhankelijk van wat je in je jeugd en verdere leven hebt meegemaakt aan controleverlies, kunnen er verschillende angsten ontstaan.
Hoe vroeger het trauma, hoe heftiger het kan doorwerken
We worden geboren met maar 60% van onze hersencapaciteit. Verdere verbindingen in je brein worden in de eerste maanden en jonge kinderjaren gelegd. Als je moeder en vader niet in staat waren om emotioneel goed op jouw behoeften af te stemmen, dan worden er ook minder brein-verbindingen gelegd. Ook komt uit onderzoek dat je dan minder receptoren ontwikkelt om cortisol (stresshormoon) af te laten vloeien. Dit maakt dat je dus stress-gevoeliger bent, dat je stressrespons langer aanhoudt en vaak maakt het je dus ook angstiger.*
Meerdere keren heb ik iemand begeleid, die veel te vroeg geboren is en in een couveuse heeft gelegen. Zij kwamen met angst- en paniekklachten bij mij. Een baby kan zichzelf nog niet geruststellen. Het ligt daar zielsalleen. Bovendien gebeuren er allemaal controleverlies-gevende handelingen met de jonge baby om het in leven te houden. Gevolg van eerst wekenlang in een couveuse liggen is vaak ook nog dat de hechting met de ouders moeizamer verloopt. Hierdoor hebben de ouders vaak ook meer moeite om emotioneel op de behoeften van hun kind af te stemmen.
Het goede nieuws is dat je met energiepsychologie ook kunt werken aan trauma’s waar je geen herinneringen van hebt. Je kan alsnog de zintuigelijke prikkels van dit eerdere controleverlies losmaken van de amygdala en neutraal opslaan. Hierdoor geven deze zintuigelijke signalen hierna geen angstreacties meer. Het is mogelijk om trauma opgelopen in de baarmoeder, bij geboorte, als baby tot schoolgaand kind en andere situaties waar je geen herinnering aan hebt alsnog te verwerken. Ook kun je je angstimpulsen ontwikkeld door een onveilige hechting alsnog veranderen in impulsen waar je naar verlangt. Hiermee kun je dus hoe je je voelt, hoe je denkt en hoe je je gedraagt veranderen.
Grip op je angst en paniek
In mijn studie voor psychosociaal therapeut heb ik mijn afstudeeronderzoek gedaan in hechting. Later heb ik mij in hechting nog verder verdiept toen ik zelf moeder werd. De laatste 10 jaar heb ik mij gespecialiseerd op begeleiding met energie psychologiemethoden. Door dit ook op mijn eigen angsten vanuit mijn jeugd toe te passen, kwam mijn ontwikkeling in een grote versnelling. Het heeft mij veel innerlijke rust en (zelf)vertrouwen gegeven. Maar het geeft mij dus ook de tools om anderen met angst- en paniekklachten effectief te helpen.
Het mooie van energiepsychologie is dat je zelf je angstreacties weer kunt loslaten binnen enkele minuten. Hoe dit werkt kun je teruglezen in dit blog. Daarom train ik mensen met angst- en paniekklachten hierin. Maar naast vluchtreacties tot rust brengen, zijn ook veel andere processen mogelijk die eraan bijdragen om je klachten tot rust te brengen.
In een begeleidings- en trainingstraject gericht op je angst- en paniekklachten blijvend tot rust brengen doorlopen we verschillende stappen:
- we brengen in kaart hoe jouw angsten eruit zien en ontstaan zijn
- ik begeleid je met
* processen om jouw basis te verstevigen - ik train je in:
* hoe je de angsten tot rust brengt
* wat helpt om paniek tot rust te brengen en het te voorkomen
* hoe je ook het eerdere (onbewuste) controleverlies opspoort en loslaat
* het zelf veranderen van belemmerende impulsen (overtuigingspatronen), die verbonden zijn geraakt aan je angst- en paniekklachten - eventueel begeleid ik je met
* processen om jouw onveilige hechtingspatronen te herstellen
* processen om controleverlies opgelopen in jouw periode in de baarmoeder of als baby op te heffen
* nog aanvullende processen om de angst- en paniekklachten definitief tot rust te brengen afhankelijk van hoe vast deze zijn geraakt in je onderbewuste
Gratis kennismakingsgesprek
Wil jij grip krijgen op je angst- en paniekklachten?
In een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek kun je met mij kennismaken en al je vragen stellen.
Via deze link kun je een gesprek in mijn agenda inplannen. Op korte termijn heb ik hier ruimte voor.
Ja, ik wil een gratis kennismaking
* Bron: Why love matters, how affection shapes a baby’s brain, Sue Gerhardt
Else Diependaal is Professionele LIVE THE CONNECTION® Coach, PSYCH-K® Gezondheid & Welzijns Facilitator en EMDR Therapeut.
Ze is gespecialiseerd op onderbewuste programmeringen (patronen) te veranderen en stressklachten te verminderen, die zijn ontstaan door een emotioneel afwezige ouder en (jeugd) trauma.
Else is Psychosociaal Therapeut. Veel zorgverzekeringen vergoeden daarom haar begeleidingssessies vanuit de aanvullende zorgverzekering.
